กระบวนการและขั้นตอนการหล่อกระดิ่งสำริด(สัมฤทธิ์) แบบโบราณดั้งเดิม

กระบวนการหล่อกระดิ่ง

๑.   การขึ้นรูปหุ่นกระดิ่ง นำดินจอมปลวกหรือดินเหนียว มาผสมกับขี้วัวที่บดร่อนละเอียด ในกะละมังคลุกเคล้าให้เข้ากัน ปั้นเป็นก้อนแล้วใส่ลงไปในกระป๋องที่ใช้เป็นแบบกดให้แน่น แล้วดึงดินออกด้วยแกนเหล็กตากแดดให้แห้สนิท ประมาณ ๑-๓ วัน

๒.   นำหุ่นดินกระดิ่งที่ตากแดดแห้งสนิท ใส่แกนไม้หรือแกนเหล็กตรงกลาง แล้วนำมากลึงด้วยแท่นกลึง เพื่อให้ได้รูปทรงกระดิ่งที่ต้องการ และผิวของหุ่นกระดิ่งก็จะเรียบ วัดเส้นรอบวงให้ได้ขนาดของกระดิ่งที่ต้องการแล้ว แล้วกลึงร่องเสียง ใช้เศษผ้าชุบน้ำเพื่อลูบผิวให้เรียบ นำไปตากแดดให้แห้ง
 
๓.   ใช้เทียนที่เป็นแผ่นมาหุ้มหุ่นดิน หรือเรียกว่าการโอบขี้ผึ้ง รีดให้เรียบด้วยความร้อนพอดี นำไปกลึงอีกครั้ง จะได้ทรงกระดิ่งที่เป็นหุ่นขี้ผึ้ง ถอดแกนไม้หรือแกนเหล็กออก นำหุ่นไปติดหูและทำลวดลาย โดยใช้เส้นลวดหรือเหล็กแหลมขีดเป็นเส้นตรงรอบวง 
 
๔.   การทำพิมพ์ นำหุ่นดิน หรือหุ่นขี้ผึ้งมาหุ้มด้วยดินละเอียด ปล่อยให้แห้งแล้วนำมาหุ้มด้วยดินหยาบ (ดินแดงผสมแกลบ) ปั้นเป็นหุ่นรูปทรงคล้ายแจกัน มีปากบานออก เพื่อรองรับโลหะที่จะหล่อ แล้วตากให้แห้ง
      
๕.   เตรียมการหล่อ นำทองลงหินเก่ามาทุบให้เป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อใส่ในเบ้าต้มที่เตรียมไว้ นำพิมพ์หุ่นกระดิ่งมาต่อเข้ากับเบ้าต้มทองที่มีลักษณะคล้ายตุ๊กตาล้มลุก ช่วงรอยต่อทำช่องไว้ สำหรับเขี่ยดูทองเวลาที่ต้มว่าสุกหรือยัง
๖.   การต้มทอง นำหุ่นพิมพ์กระดิ่งที่ต่อเข้ากับเบ้าต้มทองเรียบร้อยแล้วมาต้มในเตาไฟ โดยให้เบ้าต้มทองอยู่ข้างล่าง หุ่นกระดิ่งอยู่ข้างบน ต้มประมาณ ๑ ชั่วโมง  เขี่ยดูทองด้วยเหล็กแหลมยาวว่าทองหลอมละลายดีหรือยัง
                 
๗.   เมื่อทองหลอมละลายดีแล้ว คีบออกจากเตาด้วยไม้คีบ แล้วพลิกให้เบ้าทองขึ้นอยู่ด้านบนโดยใช้ไม้กดหุ่นช่วย ใช้เหล็กแหลมแทงชนวนหุ่นกระดิ่งเพื่อเขี่ยให้ทองลงไปในหุ่นขี้ผึ้งกระดิ่ง ทิ้งไว้ให้เย็น
       
๘.   เคาะพิมพ์ดินออกด้วยเครื่องมือเคาะ หรือค้อน แคะดินด้านในกระดิ่งออก (หุ่นดิน) แต่งด้วยตะไบ และหินเจียร์ เพื่อให้กระดิ่งมีผิวเรียบ กระดิ่งจะมีสีเทา-ดำ แบบโบราณดั้งเดิม

 

๙.   หากต้องการให้กระดิ่งมีความเงาก็นำไปขัดด้วยเครื่องขัดไฟฟ้า จะได้กระดิ่งที่มีความมันวาว

๑๐. จากนั้นก็จะนำมาติดตุ้มตี และใบโพธิ์  ก็จะได้กระดิ่งที่สวยงาม ตามขนาด 5 ซม. 6 ซม. 7 ซม. และ 8 ซม. ดังภาพด้านล่างนี้

 

๑๑.  เพิ่มคุณค่าและความสวยงามด้วยที่แขวนกระดิ่งหัวสัตว์มงคลตามความเชื่อของคนไทยได้แก่  สุพรรณหงส์  ช้าง และม้า

กระดิ่งทองเหลือง

กระดิ่งสำริด

กระดิ่งลงหิน

กระดิ่งสัมฤทธิ์

 

 

 

 

    

 

 

Visitors: 281,964